The Prachakorn

Kidfluencer | EP. 2


รีนา ต๊ะดี

08 มกราคม 2564
76



อินฟลูเอนเซอร์เด็กบนโลกออนไลน์กับการคุ้มครองที่ยังไม่ครอบคลุม

ในรัฐแคลิฟอร์เนีย นิวยอร์ก ลุยซิเอน่า และนิว เม็กซิโก ประเทศสหรัฐอเมริกา มีกฎหมายคุ้มครองนักแสดงเด็กที่อยู่ทำงานในวงการบันเทิงไม่ว่าจะเป็นภาพยนต์หรือรายการทีวีต่าง ๆ ตั้งแต่ปี 1939 กฎหมายนี้ชื่อว่า Coogan law ซึ่งได้ถูกบังคับใช้หลังจากที่อดีตนักแสดง แจ็คกี้ คูแกน (Jackie Coogan) ทำการฟ้องร้องพ่อแม่ของตนเองว่านำรายได้ที่เขาหามาได้ตอนเป็นนักแสดงเด็กไปใช้จนหมด กฎหมายนี้บังคับให้พ่อแม่ต้องแสดงบัญชีทรัสต์ หรือ trust account ที่เปิดขึ้นสำหรับเด็กเพื่อนำมาประกอบการขอใบอนุญาตทำงาน โดยนายจ้างจะนำรายได้ของนักแสดงเด็กขั้นต่ำร้อยละ 15 ไปฝากในบัญชีนี้ โดยจะไม่มีใครสามารถถอนเงินในบัญชีนี้ออกมาใช้ได้ มีเพียงเจ้าของบัญชีเท่านั้น และจะทำได้เมื่อเข้าของบัญชีบรรลุนิติภาวะแล้ว นี่เป็นกลไกหลักกลไกหนึ่งที่ฮอลลีวูดใช้คุ้มครองนักแสดงเด็กจากการถูกเอารัดเอาเปรียบ (SAG AFTRA, n.d.)

อย่างไรก็ตาม กฎหมายนี้มีความล้าหลังและตามไม่ทันยุคดิจิทัล ทำให้เหล่าอินฟลูเอนเซอร์เด็กทั้งหลายยังไม่ได้รับการคุ้มครอง เนื่องจากยังไม่มีกฎหมายที่ระบุให้ความคุ้มครองเยาวชนที่ได้รับรายได้จาก โซเชียลมีเดีย จึงยังไม่กลไกที่ป้องกันการเอารัดเอาเปรียบทางการเงิน คุ้มครองความปลอดภัย รวมถึงตรวจสอบจำนวนชั่วโมงการทำงานของเด็ก ๆ เหล่านี้ด้วย พ่อแม่ของเหล่าอินฟลูเอนเซอร์เด็กหลาย ๆ คน ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่า หาประโยชน์จากการใช้แรงงานลูกผ่านการสร้างคอนเทนต์ในโซเชียลมีเดีย อย่างไรก็ตาม พ่อแม่หลาย ๆ คนก็ออกมาโต้แย้งว่า เงินที่ได้รับจากการสร้างคอนเทนต์ผ่านโซเชียลมีเดียเหล่านี้ ถูกนำไปใช้จ่ายเพื่อให้ครอบครัวรวมถึงเด็ก ๆ เองมีคุณภาพชีวิตที่ดี และเด็ก ๆ เองก็รู้สึกสนุกที่ได้ปรากฎตัวบนคอนเทนต์ต่าง ๆ ในโซเชียลมีเดีย

เมื่อขาดกฎหมายหรือแนวทางปฏิบัติในการคุ้มครองเด็ก ๆ จากการถูกเอารัดเอาเปรียบทางโซเชียลมีเดีย หน้าที่ในการคุ้มครองเหล่าอินฟลูเอนเซอร์เด็กจึงตกอยู่ในมือของตัวแทน ไม่ว่าจะเป็นเอเจนซี่หรือพ่อแม่ผู้ปกครองก็ตาม ในสหรัฐอเมริกา เมื่อมีความตระหนักเพิ่มขึ้นเกี่ยวกับปัญหาการเอารัดเอาเปรียบเด็กทางโซเชียลมีเดีย เอเจนซี่ที่ดูแลศิลปินเด็กหรืออินฟลูเอนเซอร์เด็กเหล่านี้ได้มีการออกกฎให้พ่อแม่ต้องเปิดบัญชี ทรัสต์เพื่อเก็บออมรายได้ให้กับเด็ก ๆ พ่อแม่บางคนนำรายได้ทั้งหมด 100% ฝากในบัญชี ซึ่งมากกว่าข้อกำหนดใน Coogan law เสียอีก (Lambert, 2019)

รายงานของ Unicef ในปี 2016 ระบุว่า ในภูมิภาคอาเซียนและในประเทศไทยเอง ยังไม่มีกฎหมายหรือแนวทางในการคุ้มครองเรื่องผลประโยชน์ที่ได้จากคอนเทนต์ที่มีเด็กเป็นส่วนหนึ่งในโซเชียลมีเดียอย่างเป็นรูปธรรม มีเพียงกฎหมายและแนวทางในการปฏิบัติเพื่อคุ้มครองเด็กในแง่ของการกระทำทารุณบนพื้นที่ออนไลน์ โดยเฉพาะการล่วงละเมิดทางเพศ โดยประเทศไทยมี พรบ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2558 ความผิดเกี่ยวกับการครอบครอง-ส่งต่อสื่อลามกอนาจารเด็ก (Unicef, 2016)

แพลตฟอร์มใหญ่อย่าง YouTube และ Instagram ได้มีการเคลื่อนไหวเช่นกัน ดังเช่นในกรณีของคู่สามี-ภรรยาที่กระทำความรุนแรงกับลูก ๆ นั้น YouTube ได้ดำเนินการลบวีดิโอและหยุดจ่ายค่าโฆษณาให้กับทั้งคู่ นอกจากนี้ยังมีการล็อคไม่ให้มีการคอมเมนต์ในวีดิโอที่มีเด็กปรากฏอยู่ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการละเมิดและความรุนแรงต่อเด็กอีกทางหนึ่ง ส่วน Instagram เองก็ได้เริ่มซ่อนยอดไลค์บนรูปภาพ เพื่อให้ผู้ใช้พุ่งความสนใจไปที่รูปภาพที่ถูกโพสต์มากกว่าจำนวนไลค์ที่ได้รับ ซึ่งอาจจะทำให้ผู้ประกอบการให้ความสนใจในการติดต่อเด็กให้ช่วยโปรโมทสินค้าในช่องทางนี้น้อยลงก็เป็นได้

อย่างไรก็ตาม ยังมีความจำเป็นที่จะต้องมีกฎหมายหรือแนวทางในการปฏิบัติเพื่อคุ้มครองเด็ก ๆ จากการถูกเอารัดเอาเปรียบและแสวงหาผลประโยชน์ทางโซเชียลมีเดีย หนึ่งในสิ่งที่จะต้องได้รับการผลักดัน คือ การยอมรับว่า การถ่ายทำวีดิโอเด็ก ๆ เป็นการทำงาน เพื่ออินฟลูเอนเซอร์เด็กเหล่านี้จะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายที่คุ้มครองการใช้แรงงานเด็ก ซึ่งควรมีการให้คำนิยามที่ชัดเจนและครอบคลุมเรื่องข้อบังคับในการได้รับใบอนุญาตในการทำงาน รวมถึงการจำกัดชั่วโมงการทำงาน การแต่งตั้งผู้ปกครอง และรายละเอียดข้อบังคับในการจัดการรายได้ที่ได้รับจากคอนเทนต์บนโซเชียลมีเดียด้วย


อ้างอิง

  • Lambert, H. (2019, August 22). Why Child Social Media Stars Need a Coogan Law to Protect Them From Parents. The Hollywood Reporter. https://www.hollywoodreporter.com/news/why-child-social-media-stars-need-a-coogan-law-protect-parents-1230968
  • SAG AFTRA. (n.d.). At present, Coogan Accounts (a.k.a Blocked Trust Accounts and Trust Accounts) are required by the State of California, New York, Louisiana and New Mexico. Retrieved December 1, 2020, from https://www.sagaftra.org/membership-benefits/young-performers/coogan-law
  • Unicef. 2016. Child Protection in The Digital Age. National Responses to Online Child Sexual Abuse and Exploitation in ASEAN Member States. Strengthening Child Protection Systems Series, No. 6. UNICEF EAPRO, Bangkok

 



CONTRIBUTOR

Copyright © 2020 สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170
โทรศัพท์ 02-441-0201-4 โทรสาร 02-441-9333
Admin | Webmaster: piyawat.saw@mahidol.ac.th